Pum niwrnod yn Nant Gwrtheyrn: Magu Hyder yn y Gymraeg

Pa fath o brofiad yw treulio wythnos yn dysgu’r Gymraeg yn Nant Gwrtheyrn? Yn ei eiriau ei hun mae Ben Evans, Prentis Gweinyddiaeth Fusnes gydag ACO Training, sy’n gweithio yng Nghyngor Sir Gaerfyrddin, yn rhannu ei adroddiad o gwrs iaith breswyl a oedd yn para am bum niwrnod ym Mhenrhyn Llŷn trawiadol. O wersi Cymraeg  trochi a ffrindiau newydd i fynd am dro ar lan y môr, bywyd gwyllt ac ymweld â Phortmeirion, dyma gyfle i ddarganfod sut mae wythnos i ffwrdd wedi helpu i ddatblygu sgiliau iaith, hyder a chyswllt cryfach â diwylliant Cymru.

Darllenwch ymlaen i ddarganfod pam mae Nant Gwrtheyrn yn llawer mwy na chwrs iaith yn unig.

Pum Diwrnod yn Nant Gwrtheyrn: Magu Hyder yn y Gymraeg

Wythnos o ddysgu, cerdded a sgwrsio ar Benrhyn Llŷn.

Pam Es i

Dw i wedi bod eisiau siarad Cymraeg yn hyderus ers amser hir. Nid dim ond ychydig o frawddegau, ond digon o eiriau i siarad am unrhyw beth, ac i ysgrifennu’n well hefyd. Felly pan welais i gwrs Cymraeg pum diwrnod yn Nant Gwrtheyrn, gwnes i gofrestru’n syth.

Es i ar fy mhen fy hun. Roedd hynny’n teimlo ychydig yn frawychus ar y pryd, ond doedd dim angen i mi boeni. Roedd pedwar ar ddeg ohonon ni yn y dosbarth, o bob rhan o Gymru. Erbyn diwedd y bore cyntaf, doedd neb yn teimlo fel dieithryn.

Cyrhaeddais i am ddau o’r gloch y bore ar ôl gyrru’n hir. Roeddwn i’n disgwyl trafferth, ond ces i hyd i le parcio yn syth. Ces i fap a fy allweddi, a ches i fy nhywys i ystafell gynnes a thawel. Roeddwn i’n cysgu o fewn ugain munud.

Y bore wedyn gwelais i’r lle yn iawn. Mae Nant Gwrtheyrn mewn hen bentref chwarel, mewn cwm serth ar Benrhyn Llŷn. Mae’r môr oddi tanoch, a’r mynyddoedd o’ch cwmpas. Bues i’n sefyll y tu allan am funud dim ond i edrych. Roedd yr awyrgylch yn dawel ac yn groesawgar.

Y cwm yn Nant Gwrtheyrn gyda’r nos. Dyma’r olygfa bob noson.

Diwrnod Arferol

Roedd brecwast am 8:30, gyda digon o ddewis. Dyna lle roedd sgyrsiau’r noson cynt yn ailddechrau.

Roedd y gwersi’n rhedeg o 9:30 tan 5:00. Mae hynny’n swnio’n hir, ond doedd hi ddim yn teimlo’n hir. Roedd egwyl bob dwy awr, ugain munud i gael paned a rhywbeth i’w fwyta, ac awr lawn amser cinio gyda brechdanau a byrbrydau. Roedd yr egwyliau’n bwysig. Roedden ni’n dal i siarad Cymraeg pan doedd neb yn gwrando nac yn marcio.

Roedd y nosweithiau’n rhydd. Roeddwn i’n cerdded bron bob nos, i lawr at y traeth neu i fyny’r bryniau. Wedyn cawod, a gwely erbyn deg. Dw i ddim yn cofio cysgu cystal ers blynyddoedd.

Y traeth cerrig islaw’r ganolfan. Dyma fy nhaith gerdded gyda’r nos.

Yn y Dosbarth

Roedd y gwersi’n hwyliog ac yn hamddenol, ond roedden nhw’n gwneud i ni weithio hefyd. Buon ni’n gweithio ar ramadeg, geirfa a rheolau’r iaith. Mae’n hawdd osgoi’r pethau hynny wrth ddysgu ar eich pen eich hun. Mae’n llawer anoddach eu hosgoi o flaen tiwtor.

Buon ni hefyd yn dysgu am hanes Cymru ac am farddoniaeth Gymraeg. Dyna oedd fy hoff ran i. Roedd dysgu am hanes gogledd Cymru yn Gymraeg mewn hen bentref chwarel yn gwneud i’r geiriau deimlo’n wahanol.

Y peth gorau oedd yr awyrgylch. Doedd neb yn teimlo’n wirion am wneud camgymeriad, a dyna’n union beth oedd ei angen arna i. Erbyn canol yr wythnos, doeddwn i ddim yn meddwl yn Saesneg cyn siarad. Roeddwn i’n siarad.

Y Bobl

Roedd y dosbarth yn dod o bob rhan o Gymru. Roedd gan bawb reswm gwahanol dros fod yno, a lefel wahanol. Ond roedd pawb yn fodlon rhoi cynnig arni, ac roedd hynny’n ddigon.

Roedd pawb yn helpu ei gilydd drwy’r wythnos. Roedden ni’n cynnig gair pan oedd rhywun yn sownd, ac yn chwerthin am ben yr un camgymeriadau. Roedd sgyrsiau amser cinio yn para’n llawer hirach na’r bwriad. Fwy nag unwaith, edrychais i ar y cloc a gweld ei bod hi’n hanner awr wedi saith a ninnau’n dal i siarad Cymraeg. Dysgais i gymaint yn yr oriau hynny ag yn y gwersi.

Y Lle a’r Bywyd Gwyllt

Alla i ddim ysgrifennu am yr wythnos heb ysgrifennu am y lle. Roedd y mynyddoedd, yr arfordir a’r tawelwch yn effeithio ar bob diwrnod. Roedd hyd yn oed cerdded rhwng dau adeilad yn golygu edrych ar y môr.

Roedd yr anifeiliaid yn crwydro’n rhydd. Roedd geifr ar y llethrau, defaid ym mhob man, ac adar yn symud yn gyflym iawn ar hyd y clogwyni. Un noson, gwelais i'r hyn rwy'n meddwl oedd llew môr yn y dŵr. Roedd hynny'n arbennig iawn, gan mai dyna'r tro cyntaf i mi weld rhywbeth fel yna yn y gwyllt.

Dyna pam roedd yr wythnos yn teimlo fel mwy na chwrs iaith. Doedd y dysgu ddim yn stopio wrth ddrws y dosbarth.

Ymweliad â Phortmeirion Ganol yr Wythnos

Ar brynhawn dydd Mercher, aethon ni i Bortmeirion yn lle cael gwers. Roedd hynny’n doriad perffaith yng nghanol yr wythnos.

Cawson ni daith dywys, a dysgu sut cafodd y pentref ei adeiladu a phwy oedd y tu ôl iddo. Mae cerdded drwyddo yn brofiad rhyfedd a hyfryd. Mae’r adeiladau’n lliwgar ac wedi’u gosod i fyny’r bryn, gyda gerddi, bwâu a chromenni. Mae’n edrych fel pentref Eidalaidd yng nghanol coed Cymru.

Roedd hi’n heulog ac yn gynnes y diwrnod hwnnw. Roedd gennym ni bwnc sgwrs newydd ar y ffordd yn ôl, yn Gymraeg wrth gwrs.

Portmeirion ar brynhawn heulog ddydd Mercher.

Y Diwrnod Olaf

Doeddwn i ddim yn edrych ymlaen at y daith bedair awr adref. Ond roeddwn i’n edrych ymlaen at weld fy ffrindiau a fy nheulu, ac at gysgu yn fy ngwely fy hun.

Yn bennaf, roeddwn i’n teimlo’n falch. Yn falch fy mod i wedi mynd ar fy mhen fy hun, ac yn falch fy mod i wedi treulio pum diwrnod yn siarad iaith oedd yn arfer gwneud i mi deimlo’n nerfus. Mae’r hyder hwnnw wedi aros gyda mi.

Beth Ges i o’r Wythnos

Ces i Gymraeg gwell. Mwy o eiriau, gramadeg cadarnach, a llai o oedi cyn siarad. Ond ces i ffrindiau newydd hefyd, a thipyn o hyder doeddwn i ddim yn ei ddisgwyl. Mae mynd i rywle newydd ar eich pen eich hun, a dod adref yn fwy hyderus, yn werth llawer.

Mae Nant Gwrtheyrn yn lle sy'n rhoi cyfle i chi ddysgu heb bwysau, mewn lle hyfryd. Os ydych chi wedi bod yn gohirio gwella eich Cymraeg, peidiwch ag aros yn hirach.

Fyddwn i’n mynd yn ôl? Byddwn, yn bendant. Dw i’n meddwl yn barod am y tro nesaf.